Türkiye Artemis Anlaşmaları'na katıldı: uzayda 71 ülkelik masada yerini aldı
NASA, Türkiye'yi Artemis Anlaşmaları'na hoş geldin diyerek duyurdu. İmzayla birlikte Türkiye, uzayın barışçıl ve şeffaf keşfini taahhüt eden 70 ülkeye katıldı.
Türkiye, ay ve derin uzay keşfinin çerçevesini çizen Artemis Anlaşmaları'na imza attı. NASA duyuruyu doğrudan ve sıcak bir cümleyle yaptı: "Artemis Anlaşmaları'na hoş geldiniz, Türkiye Cumhuriyeti." İmzayla birlikte Türkiye, uzayın barışçıl ve müreffeh keşfini taahhüt eden diğer 70 ülkeye katılarak masadaki 71. isim oldu. Duyuru saatler içinde 214 binin üzerinde görüntülenmeye ulaştı.
Artemis Anlaşmaları, 2020'de ABD öncülüğünde başlatılan ve uzay faaliyetleri için ortak davranış ilkeleri koyan bir çerçeve: keşfin barışçıl amaçlarla yürütülmesi, bilimsel verinin şeffaf biçimde paylaşılması, acil durumda astronotlara yardım, uzay araçlarının ve tarihi bölgelerin korunması, uzay enkazının azaltılması ve faaliyetlerin çakışmaması için işbirliği. Yani ay yüzeyinde ve ötesinde kimin nasıl davranacağını belirleyen ortak kural kitabı.
Türkiye açısından anlamı somut: imza, ülkeyi Artemis programı çevresindeki uluslararası işbirliği ağının içine alıyor; bilimsel veri paylaşımından ticari uzay girişimlerine, milli uzay programının uluslararası ortaklıklarından mühendislik iş birliklerine kadar geniş bir zemin açıyor. Törende Türkiye adına Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır imzayı attı; masada Türk ve Amerikan bayrakları yan yanaydı.
Büyük resim: Bu hafta Avrupa'nın 387,8 milyon euroluk yapay zeka süper bilgisayarını, İngiltere'nin devlet-müşteri programını ve Hindistan'da ülke içi çıkarımı yazdık. Uzay tarafında da benzer bir hareket var: teknoloji egemenliği yarışı yalnızca veri merkezlerinde değil, ayın yörüngesinde de kurallarını arıyor ve Türkiye bu masada artık imza sahibi.
