Google'ın ilk veri merkezi uydusu çalıştı, Gemma 4 yörüngeden haiku yazdı

Google'ın uzayda veri merkezi kurma projesi Suncatcher'ın deneme uydusu çalışır duruma geldi. TechCrunch'ın haberine göre 1 Ekim'de SpaceX'in Falcon 9 roketiyle 100'den fazla uzay aracıyla birlikte fırlatılan uydu, yaklaşık üç haftalık hazırlık testlerinin ardından yeryüzüyle haberleşiyor. Mühendisler bu hafta ilk istemi gönderdi. Uyduya önceden yüklenen Google DeepMind modeli Gemma 4'ten uzayda olmak üzerine bir haiku yazması istendi. Modelin yanıtı şöyle oldu: Blue marble below / Data streams in silent grace / Starlight feeds my core.

Uyduda neler var

Uydu dört Google Tensor İşlem Birimi yani TPU taşıyor ve en fazla 1 kW elektrik üretiyor. Güç sınırı yüzünden her seferinde tek bir TPU yaklaşık 20 dakika çalıştırılabiliyor. Bu da uzay ile yer arasındaki haberleşmeyi zorlaştırıyor. NPR'ın düzeltmesine göre bu deneme uydusu pil kullanıyor ve standart bir yörüngede bulunuyor. Sürekli güneş alan yörünge ve pilsiz yapı ileriki uydular için planlanıyor. Google, modeli haiku dışında uydunun çevresindeki yörünge koşullarını raporlamak için de denedi. Şirket sözcüsü uydunun normal çalıştığını söyledi.

Asıl test ne

Bundan sonraki denemeler çiplerin ısı yükü ve uzay radyasyonu altındaki davranışını ölçecek. Uzayda ısıyı atmak zor ve radyasyon bellekteki bitleri değiştirebiliyor. Bu tür hatalar olağan izleme araçlarına yakalanmadan veriyi bozabiliyor. Google TPU'larını yeryüzünde parçacık hızlandırıcılarda denemişti. Bu testler, radyasyonun model çalıştırmada az, model eğitiminde daha ciddi bir sorun olduğunu gösteriyordu. Şimdi bu sonucun gerçek koşullarda doğrulanması gerekiyor.

Sırada ne var

Testler iyi giderse Google 2027'de daha gelişmiş çipler taşıyan iki uydu daha fırlatmayı planlıyor. Bu uydular daha fazla güç üretecek ve uydular arası optik bağlantıları gösterecek. Suncatcher'ın farkı, birbirine yakın uçan uydular arasında hızlı bağlantı kurup büyük işleri birlikte çalıştırmayı hedeflemesi. Ancak bu vizyon henüz ekonomik değil. Şirket 2030'lu yıllarda ekonomik olacak bir altyapı tasarlıyor ve bunun için tamamen ve hızla yeniden kullanılabilen Starship roketine ihtiyaç duyuyor. Projenin araştırmacıları hakemli bir analizde, SpaceX'in eski araçlarındaki maliyet düşüşünü yakalamak için Starship'i 1.800 kez uçurması gerektiğini hesapladı.

Bir açık modelin yörüngede çalışması bu yüzden simgesel bir adım. Gemma 4'ün Apache 2.0 lisanslı dosyaları herkese açık. Uydu şimdilik veri merkezi yerine bir deney aracı. Yine de yeryüzünde veri merkezlerine itirazlar büyürken, yapay zekanın enerji ve soğutma sorununu uzayda çözme fikri ilk gerçek testine girmiş oldu.

Kaynaklar: TechCrunch, NPR / GPB