> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://globalfeed.ai/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Bugün güvenli, peki yarın?
- URL: https://globalfeed.ai/bugun-guvenli-peki-yarin-2/
- Published: 2026-08-28T16:46:31.000Z
- Updated: 2026-08-30T15:27:17.000Z
- Description: Şifrelemenin bir gün kırılacağını otuz yıldır biliyoruz; bilmediğimiz tek şey tarih. Asıl tehdit kuantum makinesinin çalıştığı gün değil, bugünün şifreli trafiğinin kaydediliyor olması.
- Author: Şevki Özen
- Tags: kuantum, siber guvenlik, şifreleme, dil-tr, elle, editor-yazisi

Kuantum bilgisayar denince akla hep aynı sahne geliyor: bir sabah uyanıyoruz, biri o makineyi çalıştırmış, bütün şifreler çözülmüş, dünya bitmiş. Bu sahne yanlış. Ama insanı rahatlatmasın, çünkü gerçek olan senaryo daha sinsi.

Bugün kullandığımız şifrelemenin tamamına yakını büyük sayıları çarpanlarına ayırmanın zorluğuna dayanıyor. Klasik bilgisayarla bu iş milyonlarca yıl sürer. Peter Shor 1994'te kuantum bilgisayarın bunu makul sürede yapabileceğini gösterdi. Yani şifrelemenin bir gün kırılacağını otuz yıldır biliyoruz. Bilmediğimiz tek şey tarih.

## Tehdit, makinenin çalıştığı gün değil

Asıl mesele burada başlıyor. Tehdidin adı "şimdi topla, sonra çöz".

Devletler ve ciddi aktörler bugünün şifreli trafiğini kaydediyor. Şifreler bugün kırılamıyor; yine de saklıyorlar. Kuantum yeterince olgunlaştığında o arşivler ortaya dökülecek. Kırılamayacağını düşündüğümüz şifrelerin ardına sakladığımız her belge, bugünden birinin diskinde duruyor olabilir.

Bu yüzden şu soruyu sormak gerekiyor: sizin verinizin kaç yıl gizli kalması gerekiyor?

Bir e-ticaret sepetiyse cevap "birkaç gün", sorun yok. Personel özlük dosyasıysa, hasta kaydıysa, on yıllık bir tedarik sözleşmesiyse cevap değişiyor. Gizlilik ömrü uzun olan her veri, bugün alınan bir riskin içinde duruyor.

## Peki ne kadar zamanımız var?

Örneğin IBM hataya dayanıklı kuantumu 2029'a koyuyor. Bu şirketin kendi iyimser hedefi; bu alanda takvimlerin kaydığı çok görüldü.

Yani yarın değil. Ama "yarın değil" ile "bizi ilgilendirmez" aynı şey değil. Bir kurumun şifreleme altyapısını değiştirmesi yıllar sürüyor: envanter çıkarmak, tedarikçileri zorlamak, eski sistemleri değiştirmek. Bu iş kuantum geldiğinde başlanacak bir iş değil.

## Takvimi kimin takvimi sanıyoruz?

Yukarıdaki tarihleri verirken sessizce bir varsayım yaptım: kuantumun nerede olduğunu biliyoruz. Halbuki bildiğimiz tek şey, kuantum çalışmalarını açıklayanların nerede olduğu.

IBM işlemcisinin kaç kübit taşıdığını duyuruyor, yol haritasını yayımlıyor, hedefini kaçırınca da bunu görüyoruz. Google aynı şekilde. Bu şirketler borsada işlem görüyor, makale yayımlıyor, patent alıyor. Onların takvimini biliyoruz.

Peki anlatmak işine gelmeyenler? Bir askeri ya da istihbarat programının bu kadar şeffaf olmasını beklemek saflık olur. Devlet fark etmeksizin ilerlemenin gizlenmesi doğal. Şifre kırma kabiliyeti, ancak gizli kaldığı sürece en yüksek değerine ulaşır. Bir devlet o eşiği geçtiğinde yapacağı en son şey bunu ilan etmektir.

Bu bir komplo teorisi değil; kabiliyetin doğası gereği böyle. Ve sonucu şu: planlamamızı açık aktörlerin yol haritasına göre yapıyoruz, oysa asıl önemli olan program görünmeyen olabilir. Aradaki farkın ne kadar olduğunu bilemeyiz.

Sonuç olarak 2029 ya da 2033 gibi tarihleri bir garanti değil, iyimser bir tahmin olarak okumak gerekiyor. Verinizin gizlilik ömrünü hesaplarken bunu hesaba katın.

## Hemen başlayın

**Bir.** Envanterinizi çıkarın. Hangi sistem hangi şifrelemeyi kullanıyor, tespit edin.

**İki.** Verinizi gizlilik ömrüne ve değerine göre ayırın.

**Üç.** Yeni alımlarda kuantuma dayanıklı şifreleme desteğini şartname maddesi yapın. Bugün aldığınız sistemin sağladığı güvenliğin çerçevesi çok önemli.

**Dört.** Çevresel değerlendirme yapın. Tedarikçilerinizin güvenliği sizin güvenliğinizdir.

## İki tür yanlış

Birincisi paniklemek: kuantum yarın gelmiyor, şifreleme bu gece çökmüyor. İkincisi ve daha yaygını, umursamamak: "biz küçük firmayız, bizi kim kaydeder" demek. Veriyi kaydeden sizin kim olduğunuza bakmıyor, trafiğe bakıyor.

Otuz yıldır bilinen bir riskin vadesi yaklaşıyor. Yapılacak iş sıkıcı, pahalı değil ve zamana yayılabilir. Yeter ki başlansın.